Mình từng có khóa học "vibe code" trên Udemy, hơn 2.000 người tham dự. Nhưng sau một thời gian tự dùng AI để code đủ thứ, mình lại thay đổi cách làm.
Không phải viết mấy cái app nhỏ phục vụ công việc là sai. Sai là tự dưng có trong tay cái "quyền năng" đó, mình bắt đầu nghĩ thứ gì cũng có thể cho AI làm được. Làm website, CRM, HRM, tool quản lý nội bộ, tool viết content, tool theo dõi dự án...
Vài prompt là ra. Nghe rất đã.Nhưng sau đó mới thấy một chuyện: thời gian build và fix lỗi còn nhiều hơn thời gian thực sự dùng. Xây xong rồi vứt xó.
Hôm bữa nghe anh Tony kể tại Cafe Talk 2 CXO AI Automation Club một ví dụ khá đúng: "CEO có cây búa (Claude) trong tay, đi dạo quanh hết các phòng ban ráng tìm cây đinh để gõ. Kết quả là cái gì cũng trông như đinh."
Đúng y mình thời đó.
Từ đầu năm nay mình đổi cách tiếp cận. Dần quen thì thấy công suất tăng rõ hơn, mỗi đồng bỏ ra cho AI cũng thấy xứng đáng hơn nhiều. Ghi lại đây 5 thứ mình thay đổi:
1. Hỏi thật kỹ trước khi lôi AI ra code
Trước khi code bất cứ thứ gì, mình dừng lại hỏi mấy câu rất thực dụng:
- Vấn đề này xảy ra bao nhiêu lần mỗi tuần?
- Nếu không có app, mình xử lý thủ công mất bao nhiêu phút?
- Thời gian build có nhỏ hơn thời gian tiết kiệm được trong 3 tháng không?
- Nếu app lỗi, mình có đủ kiên nhẫn để sửa và bảo trì tiếp không?
Ví dụ mình từng định build một app theo dõi tiến độ dự án riêng. Muốn có cái gì đó custom hơn, đúng ý mình hơn, nhìn đã hơn.
Ngồi tính lại thì Bitrix24 đã có sẵn kanban board. Vấn đề không nằm ở chuyện thiếu app. Vấn đề là team chưa setup đúng quy trình và chưa quen cách làm việc trên đó. Nếu build app riêng, có thể mất 1-2 tháng. Xong dùng 2 tuần rồi bỏ vì team vẫn quen Bitrix24 hơn. Mỗi lần cần thêm tính năng lại phải mở ra sửa tiếp.
Còn nếu dùng cái có sẵn, chỉ cần tốn khoảng 1 tháng để team làm quen và chuẩn hóa cách làm việc.
Vậy thì build để làm gì?
Câu hỏi lọc nhanh của mình là: "Nếu không có app này, mình làm bằng cách nào? Cách đó tệ đến mức nào?"
Nếu câu trả lời là "cũng ổn thôi" thì thôi. Không phải cái gì AI code được thì mình cũng nên code.
2. Làm việc trong thư mục trên máy thay vì chat
Đây là thay đổi mình thấy hiệu quả nhất.
Trước đây, mình mở chat AI, copy paste nội dung vào, mô tả context, lấy kết quả ra. Lần sau làm lại thì mô tả lại từ đầu.
Nó vẫn dùng được, nhưng rất mệt. Mỗi lần bắt đầu là một lần "brief lại". File nằm chỗ này, yêu cầu là vậy, giọng văn là vậy, khách hàng này đặc biệt ở điểm này, báo giá cũ nằm ở đâu đó...
Giờ mình mở AI ngay trong thư mục đang làm việc trên máy.
AI đọc trực tiếp file và dữ liệu trong đó. Không cần mình giải thích lại quá nhiều.
Hình dung thế này: Thay vì gọi điện nhờ một người ngoài giúp và phải mô tả hết qua điện thoại, giờ người đó ngồi ngay cạnh bàn, thấy màn hình, thấy thư mục, thấy file đang mở. Mình chỉ cần nói "làm cái này giúp mình" là đủ.
Cách này tương tự Cowork hiện tại, nhưng linh hoạt hơn vì dùng được trên bất cứ thư mục nào của máy tính:
- Thư mục báo giá
- Thư mục blog
- Thư mục hợp đồng
- Thư mục của từng dự án khách hàng
- Thư mục quản lý nội bộ
Một khi AI đã ở đúng chỗ làm việc, công việc tự nhiên nhẹ hơn rất nhiều.
3. Tổ chức ổ đĩa như bộ não thứ 2
Từ cách làm ở trên, mình bắt đầu sắp xếp lại ổ đĩa nghiêm túc hơn.
Mỗi thư mục hay làm với AI đều có một file mô tả:
- Thư mục này dùng để làm gì
- Dữ liệu lưu theo cấu trúc nào
- File nào là nguồn chính
- AI cần đọc gì trước khi hỗ trợ
- Quy tắc nào không được làm sai
Nghe hơi mất công lúc đầu, nhưng lợi ích rất rõ.
Giờ nếu không có AI, mình vẫn mở thư mục hoặc Google Drive trên máy khác để làm việc bình thường. Ổ đĩa không còn chỉ là nơi lưu file. Nó là nơi chứa luôn cách mình làm việc.
Ví dụ từ cách mình đang tổ chức:
- Thư mục blog: Có file ghi giọng văn cần giữ, bài nào đã đăng, link nào cũ có thể gắn lại trong bài mới. AI vào là biết nên viết kiểu gì, không cần nhắc lại từ đầu.
- Thư mục báo giá: có bảng giá hiện tại, điều khoản hay dùng, những câu khách hay hỏi trước khi chốt. Soạn xong sát thực tế hơn, ít phải sửa lại.
- Thư mục hợp đồng: có template gốc và các điều khoản biến đổi theo từng loại khách. Nói "hợp đồng web 3 tháng, điều khoản bản quyền kiểu A" là ra bản gần đúng để mình review.
AI vào thư mục nào là hiểu ngay thư mục đó. Và điều này tạo nền tảng cho chuyện tiếp theo.
4. Đóng gói việc lặp lại
Có những việc mình làm đi làm lại rất nhiều:
- Soạn hợp đồng
- Làm báo giá
- Viết bài blog
- Tạo bài viết và hình ảnh
- Soạn brief cho khách hàng
- Viết content landing page
- Chuẩn bị checklist trước khi bàn giao website
Trước đây mỗi lần mở chat mới, mình phải gõ lại yêu cầu từ đầu. AI ra kết quả khác nhau mỗi lần. Mình lại mất thêm thời gian sửa về đúng format.
Bây giờ mình đóng gói những việc đó thành quy trình cố định, gọi là skill. Cần thì gọi skill của từng dự án. Skill nào quan trọng thì để dùng được ở bất cứ đâu.
Nếu khách cần điều khoản đặc biệt hay có thông tin custom, mình chỉ cần note thêm một câu. AI tự kết hợp vào quy trình có sẵn. Cách này không cứng nhắc, nhưng cũng không làm mình mất 10 phút nhắc lại từ đầu mỗi lần.
Ví dụ bài blog này cũng đang nằm trong một thư mục có quy trình riêng:
- Bài đang ở stage nào
- File nội dung chính tên gì
- Trước khi viết phải đọc giọng văn nào
- Khi đăng phải cập nhật index nào
- Ảnh dùng trong bài bỏ ở đâu
Nghe đơn giản, nhưng nhờ vậy AI không còn làm việc như một cái chat rời rạc nữa. Nó làm trong một hệ thống có ngữ cảnh.
5. Ưu tiên phần mềm có thể kết nối với AI
Đây là điểm thay đổi cách mình chọn tool.
Trước khi dùng phần mềm nào, ngoài chuyện giá, giao diện, tính năng, mình hỏi thêm:
"Cái này có kết nối được với AI không?"
Vì nếu có, AI làm được phần nối giữa các tool. Còn nếu không, mình vẫn phải làm thủ công ở giữa dù AI có giỏi đến đâu.
Workflow thực tế của mình kiểu như vầy:
Báo giá xong, AI tự lưu thông tin khách vào CRM. Không cần nhập tay.
Viết bài xong, AI tự đăng lên blog, kèm ảnh, slug, meta title, meta description.
Soạn hợp đồng, AI kéo thông tin khách từ CRM vào điền sẵn.
Cuối tháng, mình mở Excel, lấy invoice và chi phí trong tháng để tổng hợp doanh thu hoặc tính lương.
Nói dễ hiểu hơn:
Mình chat yêu cầu tạo báo giá → AI tạo file docs để gửi khách → mình kêu AI cập nhật CRM → thêm thông tin khách hàng, deal, invoice của từng lần thanh toán → cuối tháng lấy dữ liệu đó để tổng hợp.
Kết nối một lần, dùng ở nhiều nơi. Không cần chuyển tab quá nhiều. Không cần copy paste qua lại giữa các app.
Điều thay đổi lớn nhất
Từ khi làm theo cách này, mình thấy rõ nhất mấy thứ.
THỨ NHẤT: không còn cảm giác "tốn tiền AI mà không biết xài vào đâu" nữa.
Vì AI không còn là chỗ để hỏi linh tinh khi bí ý tưởng. Nó đi thẳng vào công việc thật: hợp đồng, báo giá, CRM, blog, tài liệu, dữ liệu khách hàng.
THỨ HAI: bớt context switching.
Trước hay phải chuyển qua lại giữa chat, CRM, docs, email, file trên máy. Giờ phần lớn nằm trong một chỗ, AI lo phần kết nối. Tốc độ làm nhanh hơn, nhiều việc song song hơn. Tất nhiên con người làm mấy việc này không nhanh hơn được đâu, mỏi tay lắm.
THỨ BA: quy trình lặp lại ngày càng nhanh hơn.
Vì đã đóng gói sẵn skill, những việc không thay đổi nhiều không phải làm lại từ đầu. Việc nào có thay đổi thì chỉ cần thêm context mới, không phải giải thích lại toàn bộ.
THỨ TƯ: Không bị khóa vào một model hay một tool cụ thể.
Bữa Claude bị sập, mình dùng Codex của ChatGPT đọc mấy file skill của Claude vẫn chạy được kết quả tương đương. Dùng Antigravity cũng được.
Quan trọng không phải là tool nào đang hot. Quan trọng là mình có tổ chức được công việc của mình đủ rõ để AI bước vào và làm tiếp hay không. AI càng mạnh thì chuyện build app càng dễ. Nhưng cũng vì vậy, mình càng phải hỏi kỹ hơn trước khi build.
Nhiều khi thứ cần xây không phải là một cái app mới. Thứ cần xây là cách làm việc đủ rõ, đủ gọn, để AI có thể chạy cùng mình mỗi ngày.
No comments yet