Sau buổi thứ 2 của workshop "Ứng dụng AI để viết đều đặn - nhất quán với bản sắc riêng", có một bạn nhắn mình đoạn này:
> Em làm content thui mà. Em chờ mai học làm hình. Nhìn nó làm folder, nó xử lý input vô sạch sẽ gọn gàng. Ra luôn content không cần sửa thêm. Không thể bì content được.
Mình đọc xong thấy vui, vì đó gần như là điểm mình muốn mọi người nhìn ra trong buổi này.
AI nếu chỉ dùng như một khung chat thì cũng tiện. Mình hỏi, nó trả lời. Mình cần một đoạn content, nó viết ra. Nhưng dùng một thời gian sẽ bắt đầu thấy rời rạc. Mỗi lần làm lại phải nhắc lại từ đầu. Mỗi lần đổi dự án, đổi khách hàng, đổi chủ đề là dữ liệu nằm mỗi nơi một ít. Cuối cùng, mình dùng AI nhiều nhưng mọi thứ không thật sự vào hệ thống.
Buổi thứ 2 tụi mình nói nhiều về chuyện xây một "kho tài sản số". Nghe hơi to, nhưng hiểu đơn giản là: Những thứ quan trọng trong quá trình làm nội dung phải được lưu lại một cách có trật tự.
Ví dụ như giọng văn, định hướng nội dung, chân dung người đọc, những câu chuyện đã từng kể, những góc nhìn mình hay nhắc, ảnh, feedback, sản phẩm, insight khách hàng. Nếu những thứ đó chỉ nằm trong trí nhớ hoặc vài đoạn chat rải rác thì rất khó dùng lại.
Khi có kho tài sản số, AI không còn làm việc như một người lạ. Nó bắt đầu có ngữ cảnh. Nó biết mình đang viết cho ai, đang giữ giọng như thế nào, điều gì nên tránh, điều gì là chất liệu quan trọng. Lúc đó, AI mới hỗ trợ được sâu hơn: Gợi ý cấu trúc, kéo lại chất liệu cũ, xử lý input gọn hơn, và giúp mình tạo ra nội dung ít phải sửa hơn.
Có một đoạn khác trong cuộc trò chuyện làm mình nhớ khá lâu. Bạn ấy nói đang sản xuất content cho thương hiệu của một anh chuyên gia, có nhiều file nền tảng lắm, nhưng chưa có con AI nào xử lý mượt và đồng bộ hết được. Nó cứ rải rác rồi tốn tiền.
Đây là vấn đề rất nhiều người đang gặp.
Không thiếu tài liệu. Không thiếu ý tưởng. Không thiếu trải nghiệm. Nhưng mọi thứ nằm mỗi nơi một ít. Một ít trong Google Drive. Một ít trong Notion. Một ít trong inbox. Một ít trong khung chat AI. Một ít trong đầu. Đến lúc cần viết, mình không thiếu chất liệu, mình chỉ thiếu một môi trường đủ gọn để lấy chất liệu ra dùng.
Vì vậy mình mới nói: AI kiểu chat không thể xử lý triệt để việc này.
Nếu muốn làm sâu hơn, mình cần một môi trường làm việc riêng. Có folder. Có file. Có quy ước đặt tên. Có nơi lưu ảnh. Có nơi lưu bản nháp. Có nơi lưu văn phong. Có nơi lưu những bài đã đăng. Có nơi để AI đọc lại và làm việc dựa trên hệ thống đó.
Và đây là lúc mọi người bắt đầu gặp "màn hình đen".
Lần đầu nhìn terminal hoặc Codex chạy trong cửa sổ đen, ai cũng hơi rén. Nó không giống những app quen thuộc. Không có nút bấm đẹp. Không có giao diện kéo thả. Nhìn vào thấy toàn chữ, lệnh, thư mục, đường dẫn.
Nhưng mình xác nhận luôn: Nó lạ chứ không khó.
Chỉ là mình chưa quen thôi.
Giống như hồi trước lần đầu dùng Excel, lần đầu vào WordPress, lần đầu set quảng cáo, lần đầu cài email tên miền. Cái gì chưa quen cũng có cảm giác hơi kỹ thuật. Nhưng khi hiểu nguyên lý, mình sẽ thấy nó không đáng sợ như tưởng tượng.
Màn hình đen ở đây không phải để làm màu cho có vẻ dân kỹ thuật. Nó là cách để mình làm việc trực tiếp với thư mục, file và dữ liệu của mình. Khi AI có thể đọc đúng folder, tạo đúng file, sửa đúng chỗ, lưu lại đúng nơi, thì nó không còn là một chatbot trả lời hay nữa. Nó trở thành một trợ lý làm việc trong hệ thống thật của mình.
Điều này đặc biệt quan trọng với người làm content, người làm chuyên môn, hoặc ai đang muốn xây thương hiệu cá nhân dài hạn.
Vì viết đều đặn không nằm ở chuyện hôm nay có cảm hứng hay không. Nó nằm ở cách mình tổ chức chất liệu. Nếu chất liệu rời rạc, mỗi lần viết là một lần moi lại từ đầu. Nếu chất liệu được đặt đúng chỗ, AI có thể giúp mình tiếp tục từ nơi đã dừng lại.
Đây cũng là lý do mình thấy việc học cách làm việc với AI qua folder, file và terminal rất xứng đáng.
Không cần trở thành dân kỹ thuật. Nhưng nếu mình làm nội dung nghiêm túc, mình cần một hệ thống đủ gọn để không bị chính nội dung của mình làm rối.
Khi hệ thống đã rõ, AI mới phát huy đúng vai trò của nó: Hỗ trợ mình xử lý phần nặng, kéo lại phần cũ, sắp xếp phần rời rạc, hỗ trợ cả hình ảnh, và khuếch đại phần bản sắc mà mình đã có.
Mình nghĩ bài học lớn nhất sau buổi 2 là vậy.
Muốn dùng AI tốt hơn, đừng chỉ học thêm prompt. Hãy bắt đầu xây môi trường làm việc cho AI.
Và nếu phải đi qua một cái "màn hình đen" hơi lạ một chút, cứ bình tĩnh. Nhìn lạ thôi, làm quen rồi sẽ thấy dễ dàng và đáng công vô cùng.
No comments yet